Veiligheid

Algemeen
CO2 is een relatief veilig gas. Het is niet giftig, niet brandbaar en niet explosief. Het komt vrij in de lucht voor en wordt dus ook ingeademd. Een té hoge concentratie in de lucht kan echter wel degelijk problemen opleveren.
Bij concentraties van 5 tot 10 procent kunnen bij mensen duizeligheid, hoofdpijn en zelfs ademhalingsproblemen ontstaan. Volgens een onofficieel rapport van RIVM is vanaf 10 tot 15 procent bewusteloosheid en zelfs verstikking mogelijk. Omdat CO2 volstrekt reuk- en kleurloos is, moet er dus extra voorzichtig mee worden omgegaan.

Overal waar leidingen van OCAP liggen, behalve bij particuliere grondeigenaren, is daarvoor een vergunning verleend. Dat betekent dat door een onafhankelijke instantie en/of de overheid is gekeken naar de mogelijke risico’s van die leiding. Die risico´s zijn berekend en beperken zich in de regel tot enkele meters rondom de grote transportleidingen. Dat wil zeggen dat op die afstand (vaak rond de 4 meter) volgens de berekeningen zich hooguit eens in de miljoen jaar een ongeval met dodelijke afloop zal voordoen.

Daar waar het om distributieleidingen gaat, zijn de risico´s nog kleiner. Zulke risico’s zijn te vergelijken met die van aardgasdistributieleidingen.
Hier kunt u een veiligheidsinformatieblad van OCAP over CO2 downloaden.

Tuinbouw
In de tuinbouw wordt al jaren CO2 toegepast. Voor veel tuinders is het gebruik van CO2 even vanzelfsprekend als elektriciteit. De tuinders weten dat CO2 een relatief veilig gas is, maar realiseren zich ook dat water net zo goed ‘veilig’ is, maar dat je er wel in kunt verdrinken.
CO2 mengt goed met de omgevingslucht en eenmaal gemengd, ontmengt het niet meer. Wanneer er geen beweging is in de lucht, mengt de CO2 niet goed. Niet goed gemengde CO2 levert gevaar op, vanwege te hoge concentraties CO2.

Een groot lek in een distributieleiding zal normaal gesproken snel worden opgemerkt. Bijvoorbeeld doordat er een gat in de grond ontstaat als gevolg van de wegstromende CO2. Het lek kan zelfs te horen zijn. Tuinders hebben echter eerder te maken met kleine lekkages, die veel minder gemakkelijk zijn te herkennen.

CO2 zelf is niet te herkennen omdat het een reukloos en kleurloos gas is. Maar de gevolgen van de lekkage zijn wel te zien aan de planten en de grond. Planten vlakbij het lek zullen slecht groeien of bloeien doordat de grond plaatselijk sterk uitdroogt. Bij natte of drassige grond is een CO2-lek soms merkbaar aan gasbubbeltjes. Duizeligheid of hoofdpijn als mensen dicht bij de grond werken, zijn ook indicatoren van een lek. Zeker als de klachten verdwijnen bij het opstaan, of in de open lucht.

Transport
Voordat OCAP de bestaande leiding is gaan gebruiken, is de gehele leiding met speciale robots geïnspecteerd en volledig geschikt gemaakt voor het transport van CO2.
Het transportsysteem is verdeeld in verschillende secties waarvan er bij een calamiteit maximaal één kan leeglopen. Tussen de verschillende secties zitten zogenoemde ESD (Emergency Shut Down)-afsluiters die automatisch afsluiten als de leiding ineens leegloopt. Wanneer de druk in de leiding op zijn hoogst is, kan er dan maximaal zo’n 200 ton CO2 wegstromen.

CO2 is een niet-explosief gas. Een explosie van CO2 is dus uitgesloten. De CO2 staat echter onder druk in de leiding. Wanneer de leiding breekt zal er zeker een knal zijn. Hierbij ontstaat een drukgolf die volgens TNO dodelijk kan zijn tot op een afstand van 3 meter van de plek waar de breuk zich bevindt. Daarna neemt het effect snel af. Verder is het wel mogelijk dat er glasscherven en puin door de lucht vliegen. Dat kan tot verwondingen leiden binnen een cirkel van 17,5 meter.